Kent u David Maister? Deze Amerikaanse jurist en adviseur van vele grote adviesbureaus publiceerde in 1993 het boek Managing the Professional Service Firm, een compilatie van door hem uitgebrachte artikelen in de periode van 1982-1993. Het boek bereikte een grote populariteit omdat het op een zeer eenvoudige wijze een enorme hoeveelheid praktische ideeën aanreikte voor het inrichten een aansturen van de professionele dienstverlenende organisatie. Nu is er van hem verschenen het boek True Professionalism. In dit boek gaat Maister verder waar zijn vorige boek ophield.

Maister ziet als werkelijk professionalisme het continu werken aan de eigen ontwikkeling en een toewijding aan de beste en meest efficiënte service aan klanten. Nieuwe opdrachten zullen alleen blijven binnenkomen als cliënten ervan overtuigd zijn dat de professional daadwerkelijk geïnteresseerd is in hun probleem en echt wil helpen. De centrale boodschap van dit boek is dat professionals en adviesbureaus wèrkelijk professionalisme moeten nastreven. Goede financiële resultaten zullen dan volgen (“doing the right thing is good business”).

Maister wijst op een merkwaardige maar vaak voorkomende praktijk: “Professionals are used to being nagged about their production levels. Yet they are rarely nagged about such things as levels of client service, supervision of junior professionals, or collaboration with each other.” Professionals moeten fundamenteel anders worden aangestuurd dan nu vaak het geval is. De aansturing van professionals vindt doorgaans vrij eenzijdig plaats via strikte financiële stuur- en beheersmechanismes. Dit soort aansturing kan volgens Maister op zijn best resulteren in compliance maar zal niet bijdragen aan inspiratie en toewijding.

Hoe stuur je een professional aan? Dat professionals eigenwijs zijn is een van de meest uitgesproken cliché’s. Maister zegt dat een professional zich alleen onder voorwaarden laat aansturen. Een professional verwacht dat zijn of haar leidinggevende enthousiasmeert en dat beiden dezelfde doelen nastreven. Verder dient de professional de leidinggevende zogenaamde nagging rights te geven (indien u wilt weten wat dat zijn, moet u het boek lezen).

Betekent dit dat Maister de voorwaarden geheel door de professional wil laten bepalen? Bepaald niet! Hij vindt dat organisaties zich totaal intolerant moeten opstellen als het gaat over kwesties als waarden en strategie. Geen enkele professional krijgt permissie om tegen fundamentele principes waar de organisatie voor kiest, in te gaan. Maister pleit bepaald niet voor vrijblijvendheid en anarchie.

Hoe stuurt een professional zichzelf aan? Maister onderzocht hoe professionals hun werk beleven. Hij kwam erachter dat professionals het grootste deel van hun tijd bezig zijn met acceptabele werkzaamheden voor acceptabele klanten. Dat is wat anders dan opwindend werk doen voor klanten waar je echt een band mee hebt! Veel professionals leggen zich volgens Maister te gemakkelijk neer bij deze situatie. Zij zouden veel meer moeten zoeken naar plezier in het werk. Door anders naar werk te kijken kan het vaak leuk worden. Vind je je werk niet leuk? Bedenk dan hoe je het leuk kunt maken! Lukt dat niet? Zoek dan andere werkzaamheden! Slaag je er niet in om een groot deel van je werk en je cliënten leuk te vinden, dan is goed presteren een bijna onmogelijke opgave. “Succes comes from doing what you enjoy.” Hoe kun je de discipline opbrengen om ontwikkelingen in je vak bij te houden? Door werkelijk geïnteresseerd te zijn. Maister benadrukt hoe belangrijk het is dat professionals het heft in eigen handen nemen als het gaat om hun carrière door steeds na te denken over de volgende stap. 

Dit boek staat bol van de wijze inzichten en praktische ideeën. Veel te veel om hier allemaal de revue te laten passeren. Is er dan helemaal niets aan te merken op het boek? Jawel. Sommigen zullen moeite hebben met de tamelijk Amerikaanse manier van overtuigen die Maister toepast. Anderen zullen het jammer vinden dat het boek vrijwel geen plaatjes, diagrammen, etc. bevat. Weer anderen zullen wetenschappelijke onderbouwing van stellingen missen. Sommigen zullen schamper opmerken dat ze alles al wisten en dat het boek niet nieuws meldt. Waarom vind ik True Professionalism toch een geweldig boek om te lezen? Omdat Maister er in slaagt om te provoceren zonder dat hij pretentieus wordt. Hij richt zich op fundamentele dilemma’s en kwesties maar wordt nergens zweverig. Zijn ideeën en formuleringen roepen vaak veel herkenning zonder dat ze aanvoelen als open deuren. Hij heeft een positieve, opbouwende boodschap en doelstelling, zonder dat je als lezer het gevoel hebt dat hij de realiteit uit het oog verliest. Een laatste aanbeveling: David Maister verliest zich geen moment in de grote kreten-strijd die schrijvers over management en organisatie met elkaar voeren. Hij gebruikt gewone taal en dat is verfrissend. True Professionalism is een goede reden om (nader) kennis te maken met David Maister. Het boek zal vele consultants en managers stimuleren om aan de slag te gaan. 

Coert Visser (coert.visser@planet.nl) is a consultant, coach and trainer using a positive change approach. This approach is focused on simply helping individuals, teams and organizations to make progress in the direction of their own choice. Coert wrote many articles and a few books. More information: www.m-cc.nl / www.m-cc.nl/solutionfocusedchange.htm / Dutch network / Dutch blog